Licencje transportowe po nowemu

Liczne sygnały napływające ze środowiska transportowego oraz od ekspertów doprowadziły wreszcie do zmiany ustawy o transporcie drogowym, która w tym zakresie wprowadza modyfikacje. Zmiany mają poprawić istniejące prawo i wyprostować to, czego ustawodawcy nie udało się wprowadzić nowelą ustawy z dnia 16 września 2011 roku. Czy obecna nowelizacja poprawi błędy i nowe prawo będzie bardziej korzystne dla przewoźników towarowych, czy może to tylko nieistotna kosmetyka?

Dnia 24 kwietnia 2013 r. Prezydent podpisał nowelizację ustawy o transporcie drogowym z dnia 05 kwietnia 2013 r. Dnia 16 maja 2013 r. nowa ustawa została ogłoszona w dzienniku ustaw z 2013 roku pod poz. 567, tym samym nowe przepisy wejdą w życie z dniem 15 sierpnia 2013 r. (z wyjątkiem kilku przepisów, które będą obowiązywać od 16 lipca 2013 r.). Zatem od 15 sierpnia 2013 r. przy ubieganiu się o licencje i wypisy będą obowiązywały już nowe, zmienione przepisy. Co zatem zmieni się w kwestii dokumentowania przez przewoźników zdolności finansowej?

Wróćmy do rozporządzenia 1071/2009

Parlament Europejski dał polskim przewoźnikom możliwość dokumentowania zdolności finansowej w sposób inny, aniżeli sprawozdaniem finansowym. W drodze odstępstwa od art. 7 ust. 1 rozporządzenia 1071/2009, ust. 2 dał im bowiem możliwość wykazania swojej zdolność finansowej za pomocą „…zabezpieczenia, takiego jak gwarancja bankowa lub ubezpieczenie, w tym ubezpieczenie odpowiedzialności zawodowej z jednego lub kilku banków lub innych instytucji finansowych, w tym przedsiębiorstw ubezpieczeniowych …”.

W połowie roku powstałą lukę wypełnił nowy na rynku ubezpieczeniowym produkt, jakim było ubezpieczenie OC zawodowej przewoźnika. GITD uznał ten produkt za zgodny z wymogami rozporządzenia, zatem przewoźnicy mieli już narzędzie pozwalające na uzyskiwanie licencji międzynarodowej i wypisów. Gorzej było w starostwach, ale z biegiem czasu również te urzędy akceptowały takie polisy.

Problemów ciąg dalszy

Pomimo, iż przewoźnicy mieli już możliwość dokumentowania zdolności finansowej pozostał problem, który dotyczył sprawozdań finansowych a dokładnie ich poświadczania. W tej kwestii art. 7 ust. 1 rozporządzenia 1071/2009 nakłada obowiązek poświadczania sprawozdań finansowych „przez audytora lub odpowiednio upoważnioną osobę”, co dla wielu nie było jasne. Środowisko TSL uważało, że osobą odpowiednio upoważnioną do poświadczania sprawozdań finansowych może być zarząd spółki lub właściciel firmy w przypadku osoby fizycznej prowadzącej działalności gospodarczą. Jedyna wykładnią w tym aspekcie była wzmianka w komunikacie GITD z dnia 23 grudnia 2011 r., że „Sprawozdanie roczne winno być potwierdzone przez biegłego rewidenta (w sytuacji, przepisy ustawy o rachunkowości wymagają dokonania badania takiego sprawozdania) lub przez organ statutowy spółki uprawniony do zatwierdzenia takiego sprawozdania rocznego.” Znowelizowana ustawa z dnia 16 września 2011 r. niestety nic w tym zakresie nie regulowała, w związku z czym różnie było w samym Bds.TM podległym bezpośrednio GITD, a starostwa w ogóle nie wiedziały jak do te podchodzić i z ostrożności akceptowały jedynie sprawozdania finansowe poświadczone przez audytora. Nieliczne sprawy prowadzone przez Samorządowe Kolegia Odwoławcze oraz głosy napływające ze środowiska TSL sytuacji nie zmieniły.

Poświadczanie sprawozdań finansowych po nowemu

W tym zakresie ustawodawca przyjął liczne uwagi napływające z rynku i rozwiał wszelkie wątpliwości. Co w tym zakresie wynika z nowelizacji ustawy?

Art. 7b.

1. Przedsiębiorca, który nie jest obowiązany na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2013 r. poz. 330) do sporządzenia rocznego sprawozdania finansowego może udokumentować swoją zdolność finansową, o której mowa w art. 7 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, w sposób wskazany w art. 7 ust. 2 tego rozporządzenia.
2. Audytorem upoważnionym do poświadczenia rocznych sprawozdań finansowych, o którym mowa w art. 7 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, jest biegły rewident w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości.
3. Odpowiednio upoważnioną osobą do poświadczenia rocznych sprawozdań finansowych, o której mowa w art. 7 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, jest członek zarządu spółki prawa handlowego lub innej osoby prawnej, wspólnik spółki jawnej, komplementariusz spółki komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, lub przedsiębiorca będący osobą fizyczną.

Ustawodawca dość wyraźnie dał przyzwolenie na korzystanie z dobrodziejstwa art. 7 ust. 2 rozporządzenia 1071/2009, część przewoźników z całą pewnością sięgnie jednak po sprawozdania i za ich pomocą będzie dokumentować posiadaną zdolność finansową. Oczywiście jest jeden warunek, który może temu przeszkodzić, mianowicie takie sprawozdanie finansowe musi bezwzględnie potwierdzać, że przewoźnik „… dysponuje kapitałem i rezerwami w wysokości 9.000 EUR w przypadku wykorzystywania tylko jednego pojazdu i 5.000 EUR na każdy dodatkowy wykorzystywany pojazd.”. W razie niespełnienia tego wymogu, pozostaje rozwiązanie dotychczasowe – polisa OC zawodowej przewoźnika. Nowa ustawa nie zmienia zasad dokumentowania zdolności finansowej spedytorów ubiegających się o licencje, zatem w tym obszarze nic się nie zmieniło

Nowa ustawa, ale czy nowe licencje

Zobaczmy z czym będziemy mierzyć się po wejściu w życie znowelizowanej ustawy o transporcie drogowym z dnia 05 kwietnia 2013 r.

Art. 5.
1. Podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 (przewóz do 9 osób – JR) i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE, zwanym dalej „rozporządzeniem (WE) nr 1071/2009”.
2. Zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego udziela się przedsiębiorcy, jeżeli:
1) spełnia wymagania określone w rozporządzeniu (WE) nr 1071/2009,

Zezwolenie będzie uprawniać do wykonywania krajowego transportu drogowego (art. 12 ust. 1 nowej ustawy). Ciekawostką jest jednak to, że takie zezwolenie nie będzie już uprawniać do wykonywania transportu drogowego w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy – do tego niezbędne będzie posiadanie odpowiedniej licencji (art. 5b ust. 2 nowej ustawy).

Art. 5a.

2. Licencji wspólnotowej udziela się przedsiębiorcy, jeżeli posiada zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego.

Art. 5b.

2. Podjęcie i wykonywanie transportu drogowego w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.
Art. 12.

1. Zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oraz licencja, o której mowa w art. 5b ust. 1 (przewóz do 9 osób – JR), uprawniają do wykonywania przewozu wyłącznie na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej.
3. Licencja wspólnotowa uprawnia do wykonywania międzynarodowego transportu drogowego zgodnie z rodzajem przewozów w niej określonym. Licencja ta uprawnia również do wykonywania krajowego transportu drogowego, zgodnie z rodzajem przewozów w niej określonym.

Niespecjalnie widać sens w zamieszczeniu w ust. 3 zdania drugiego, albowiem uprawnienie do wykonywania przewozów na obszarze RP wynika z ust. 1. Takie odczucie wynika zapewne z rozróżnienia przez ustawodawcę zakresu prowadzonej działalności na wykonywanie przewozu na obszarze RP i wykonywanie krajowego transportu drogowego. Ustawa tego jednak nie wyjaśnia.

Co zatem ze starymi licencjami?

Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 5 kwietnia 2013 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy o czasie pracy kierowców1) licencje na wykonywanie:

• krajowego transportu drogowego rzeczy uprawniająca do wykonywania przewozów w krajowym transporcie drogowym
• międzynarodowego transportu drogowego uprawniająca do wykonywania przewozów w krajowym i międzynarodowym transporcie drogowym
• wspólnotowa uprawniająca do wykonywania przewozów w krajowym i międzynarodowym transporcie drogowym
będą obowiązywać do czasu upływu terminu ich ważności lub wydania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji wspólnotowej.

Dodatkowe wypisy z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego lub licencji wspólnotowych będą wydawane po sprawdzeniu przez organ wydający spełnienia przez przewoźnika wymogu zdolności finansowej. Wypisy z licencji krajowej będą zgodne ze wzorem określonym w dotychczasowych przepisach a w przypadku licencji międzynarodowej i wspólnotowej, zgodne ze wzorem określonym w rozporządzeniu 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r.

WAŻNE

Zgodnie z art. 5 ust. 9 ustawy z dnia 5 kwietnia 2013 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy o czasie pracy kierowców1), „Przedsiębiorcę posiadającego (…) licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, (…) licencję na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu rzeczy lub licencję wspólnotową, uznaje się za posiadającego zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego”.

Powyższe przepisy są dla przewoźników bardzo istotne, gdyż rozwiewają wszelkie obawy o los licencji, które są w ich posiadaniu. Nowe przepisy są również korzystne dla przewoźników w kwestii dodatkowych wypisów z licencji, które mają być wydawane na dotychczasowych zasadach oraz rozwiewają wszelkie wątpliwości co do wprowadzonych zezwoleń – w te będą musieli zaopatrzyć się nowi przewoźnicy. Spedytorzy niestety będą się musieli zaopatrzyć w odpowiednie licencje, gdyż dotychczasowe uprawnienia do wykonywanie transportu drogowego w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy, wynikające z posiadanej licencji na krajowy transport drogowy utracą swoją ważność z dniem wejścia w życie nowych przepisów.

Wątpliwości dotyczące dokumentowania przez przewoźników zdolności finansowej chyba zostały całkowicie rozwiane. Przewoźnicy będą mieli teraz więcej możliwości, gdyż będą ją mogli potwierdzać polisami OC zawodowej lub sprawozdaniami finansowymi, które będą mogli już sami poświadczać. Nowa ustawa nie jest jednak tak łaskawa w całej rozciągłości, co potwierdzają liczne sygnały z rynku. Jednak w omawianych kwestiach widać zdecydowana poprawę, co zapewne nie zmartwi środowiska transportowego.

 

 

Autor
Jerzy Różyk
ekspert ds. oceny ryzyka w transporcie

 

Zaloguj się

Liczba odwiedzających

Odwiedza nas 87 gości oraz 0 użytkowników.

Licznik odwiedzin

343420
Dzisiaj41
Wczoraj167
Tydzień515
Miesiąc3145